Paasconcert: Danish

Monday 22 April 2019, 12:00 uur  - Alle concerten, De Machinist, Delfshaven, Rotterdam

Het afsluitende programma van het jaar in de Machinist is een waar Deens toetje van het jaarlijkse DBS-menu! Dit concert op tweede paasdag kunt u boeken in combinatie met een heerlijke paaslunch in De Machinist.

Programma

5+5=5 | BLAASKWINTET Op.43 (1922) – CARL NIELSEN (1865-1931)
Bezetting: Blaaskwintet
5+5=4 | STRIJKKWARTET (1889) – NIELS GADE (1817-1890)
Bezetting: Strijkkwartet
5+5=10| DECET (1891) – GUSTAV HELSTED (1857-1924)
Bezetting: Strijkkwintet en blaaskwintet

Carl Nielsen wordt vaak gezien als de belangrijkste Deense componist. Zelf zei hij over zijn blaaskwintet: “In dit werk heeft de componist gepoogd de karakters van de verschillende instrumenten weer te geven. Op het ene moment praten ze allemaal tegelijk, het andere moment zijn ze alleen. Het werk kent drie delen: a) Allegro, b) Menuet en c) Prelude – Thema met Variaties. Het thema voor deze variaties is de melodie van één van Nielsen’s spirituele liederen, hier omgezet in de basis van een set variaties, de één vrolijk en eigenzinnig, de ander treurig en serieus, eindigend met het thema in al zijn eenvoud en verstild uitgedrukt.” Het werk is uitgegroeid tot één van de pijlers van het blaaskwintetrepertoire.

Niels Gade gaf later in zijn leven les op het conservatorium van Kopenhagen. Daar gaf hij les aan de eerdergenoemde Nielsen en aan Gustav Helsted, en ook de Noorse componist Edvard Grieg behoorde tot zijn leerlingen. Daarvoor was hij docent aan het conservatorium van Leipzig, waar hij goed bevriend was met Felix Mendelssohn. Zijn muziek uit die periode wordt vaak met diens werk vergeleken en ook dit strijkkwartet blijft keurig binnen de Mendelssohniaanse conventies van destijds. Desondanks is het een verfijnd en energiek stuk waarin de luisteraar alvast in zomerse sferen wordt gebracht.

Hoewel Gustav Helsted wellicht de onbekendste is van de drie Deense componisten van dit programma, doet zijn muziek absoluut niet onder voor het werk van zijn collega’s. Helsted was organist en wist uitstekend hoe hij verschillende stemmen en registers kon combineren. Het decet waarmee we het jaar afsluiten is tijdens Helsteds leven nooit uitgegeven, waarschijnlijk omdat het vanwege de uitzonderlijke bezetting indertijd onwaarschijnlijk was dat er veel exemplaren verkocht zouden worden. Inmiddels is er een uitgave verschenen waarmee wij Helsted de eer kunnen doen toekomen die hij verdient!